digest-fats-better_header-752x401

რისთვისაა ნაღველი საჭირო?

საჭმლის მონელებაში ყველაზე მნიშვნელოვანი მონაწილე არის ნაღველი.

რისთვისაა ნაღველი საჭირო?

ნაღვლის წვენი ადეზინფეცირებს და ალკალიზაციას ახდენს წვრილი ნაწლავის სანათურის გარსში, იცავს ნაწლავის ლორწოვანს კუჭის აგრესიული მარილმჟავასგან და იცავს მას პარაზიტებისა და ბაქტერიული ინფექციებისგან. როდესაც ნაღვლის ბუშტი არის ზარმაცი, ნაღვლის დენა ხდება ნელა და არასაკმარისი რაოდენობით. შედეგად, გვიანდება საკვების დეზინფექცია და პარაზიტული ინფექციების რისკი იზრდება.

დღის განმავლობაში, ღვიძლი წარმოქმნის 1 ლიტრამდე ნაღველს – საკმაოდ შთამბეჭდავი რაოდენობაა. ნაღვლის შემადგენლობა ძალიან მდიდარია და შედგება: წყლის, ცხიმოვანი მჟავების, ქოლესტერინის და არაორგანული ნივთიერებებისგან.

ნაღვლის წარმოქმნის პროცესი – ნაღვლის ექსკრეცია – ხორციელდება მუდმივად, ხოლო ნაღვლის შემოდინება თორმეტგოჯა ნაწლავში – ნაღვლის სეკრეცია –  ხდება პერიოდულად, ძირითადად საკვების მიღებასთან დაკავშირებით.

493ss_getty_rf_gallbladder_anatomy_illustration

ნაღვლის სეკრეცია იწყება ჭამის დაწყებიდან 5-10 წუთში და მთავრდება, როდესაც კუჭს საკვების ბოლო ნაწილი ტოვებს. ნაღველი სრულად აჩერებს კუჭის წვენის მოქმედებას, ამის გამო კუჭის მონელება ნაწლავებით იცვლება.

ადამიანის ორგანიზმში ნაღველი ხელს უწყობს ცხიმებისა და ცხიმმჟავების დაშლას, ააქტიურებს და აძლიერებს საჭმლის მომნელებელი ფერმენტების მოქმედებას, აძლიერებს ცხიმების, ცილებისა და ნახშირწყლების შეწოვას, ასევე მას გააჩნია ანტიბაქტერიული თვისება, რათა არ წარმოიქმნას ნაწლავში ლპობისა და დუღილის პროცესები. მისი ამოცანაა გაუმჯობესდეს ცხიმების და სხვა საკვები ნივთიერებების მჟავების შემცველი პროდუქტების შეწოვა – ამინომჟავების, ვიტამინების. ასევე ხელი შეუწყოს საკვების მასის გადაადგილებას, მათი ლპობითი პროცესის თავიდან აცილების მიზნით.

ნაღვლის სეკრეციის ძლიერი პათოგენებია კვერცხის გული, რძე, ხორცი და ცხიმები.

ცარიელ კუჭზე, ნაღველი თითქმის არ შედის ნაწლავში, იგი იგზავნება ნაღვლის ბუშტში. ნაღვლის ბუშტის ტევადობა დაახლოებით 40 მლ-ს შეადგენს, მაგრამ მასში ნაღვლის წვენი კონცენტრირებულ ფორმაშია, ღვიძლის ნაღველთან შედარებით 3-5-ჯერ დედდება.

ნაღვლის არაბალანსირებულმა შემადგენლობამ შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლის ფუნქციის შეცვლა, ნაღვლის ბუშტში კენჭის წარმოქნმნა და ნაღვლის სადინარის დაზიანება. ნაღვლის შემადგენლობაში ცვლილებები შეიძლება მოხდეს გაუწონასწორებული კვების გამო, ცხოველური ცხიმების ჭარბი მიღებით, მცენარეულის  საზიანოდ; ნეიროენდოკრინული დარღვევები; ცხიმის მეტაბოლიზმის დარღვევები სხეულის წონის მატებასთან ერთად; ინფექციური ან ტოქსიკური ღვიძლის დაზიანება; ფიზიკური უმოქმედობა.

ნაღვლის უკმარისობისას ორგანიზმი ზარალდება ცხიმოვანი მჟავების, ქოლესტერინის, ცხიმში ხსნადი ვიტამინების აუთვისებ;ობით.

ნაწლავში, არასასურველი ცხიმი მოიცავს საკვების მასებს და აფერხებს ფერმენტების მოქმედებას მათზე.

ნაღვლის უკმარისობისას ფერმენტების აქტივობა კლებულობს, რადგან ნაღველი მონაწილეობს კუჭის სიამჟავის  განეიტრალებაში და ხელს უწყობს თორმეტგოჯა ნაწლავის ტუტე გარემოს შენარჩუნებას. დაბოლოს, ნაღვლის მჟავა ასტიმულირებს ნაწლავის ეპითელიუმის სორბციის თვისებებს, ამიტომ, მათი დეფიციტის დროს, მემბრანული მონელების დარღვევა ხდება. აუთვისებელ ცხიმებთან ერთად, ნაწლავებიდან გამოიდევნება ცხიმში ხსნადი ვიტამინები. ვითარდება ჰიპოვიტამინოზი, კერძოდ, სისხლის კოაგულაცია ხშირად მცირდება K ვიტამინის დეფიციტის გამო.

ნაწლავის პერისტალტიკა დასუსტებულია, ნაღვლის ბაქტერიციდული მოქმედების დაკარგვასთან ერთად, ნაწლავში დუღილისა და ლპობის პროცესი მატულობს,  რასაც მეტეორიზმამდე მივყავართ, ვითარდება ნაწლავის დისბაქტერიოზი. შედეგად, ხდება სხეულის ინტოქსიკაცია.

საჭმლის მონელების პროცესში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ნაღვლის სწორად გადინებას. თუ ეს პროცესი ირღვევა, სხეული არ იღებს საკმარის საკვებ ნივთიერებებს, რასაც მივყავართ ჯანმრთელობის დარღვევამდე.

ნაღვლის გადინება მთლიანად დამოკიდებულია მოხმარებულ პროდუქტზე (მიღებული პორციის სახეობასა და ოდენობაზე).

უძრავი პროცესები ვითარდება არასწორი კვების შემთხვევაში, როდესაც რაციონი შეიცავს უამრავ ცხიმიან, შემწვარ, ცხარე და შებოლილ კერძებს, ალკოჰოლურ სასმელებს. არ ღირს ძალიან დიდი ხნის შესვენებები კვებას შორის, უმჯობესია მიირთვათ დღეში მინიმუმ ხუთჯერ, მცირე ულუფებად.

ქალებში, ნაღვლის გადინება ირღვევა ორსულობის, მენოპაუზის პერიოდში, მენსტრუაციის დროს და ასევე კონტრაცეპტივების გამოყენების შემდეგ. ასევე, ამ პათოლოგიის პროვოცირებას ახდენს ფიზიკური დატვირთვა, შინაგანი ორგანოების ანომალიური განლაგება, ანთებითი პროცესები.

არასწორი კვება, სხვადასხვა დიეტა უარყოფითად მოქმედებს ნაღვლის გადინებაზე. ღვიძლის სხვადასხვა პათოლოგია, განსაკუთრებით – ჰეპატიტი და ციროზი, იწვევს ნაღვლის მჟავების სტაგნაცია.

მარჯვენა ნეკნის ქვეშ ტკივილი, პირის ღრუში მწარე გემო – მიმართეთ ექიმ  გასტროენტეროლოგს.

ჩვენ კი განვიხილავთ პროფილაქტიკურ ზომებს ნაღვლის სწორი გადინების შესანარჩუნებლად.

ნაღვლის გადინებას პირველ რიგში, ც ვიტამინით გაჯერებული ხილი ხელს უწყობს, ესენია –  ლიმონი, ფორთოხალი, მანდარინი, ფოთლოვანი ბოსტნეული. ყოველდღიურად უნდა მიირთვათ ამ პროდუქტების რამდენიმე პორცია: პომიდორი, სტაფილო, ნიახური, ისპანახი, კამა, რევანდი, ყვავილოვანი კომბოსტო და თეთრი კომბოსტო, სიმინდი. ეს პროდუქტები არა მხოლოდ აუმჯობესებენ ნაღვლის წარმოქმნას, არამედ ხელს უშლიან ქვების გაჩენას ნაღვლის ბუშტში.

ბილიარული ტრაქტის დაავადებების დროს, მკაცრად რეკომენდებულია ცარიელ კუჭზე 100–50 გრამი უმი ჭარხლის ჭამა, ეფექტური იქნება ბოსტნეულის და ხილის ნარევების გამოყენება.

მცენარეულ ცხიმებს აქვთ კარგი ნაღვლდენი თვისებები. ადამიანის ყოველდღიურ რაციონში უნდა იყოს მინიმუმ 80 გრამი ცხიმი, მაგალითად: ზეითუნის ზეთი, ავოკადოს ზეთი და. ეს პროდუქტები აუცილებლად უნდა მოხვდეს ორგანიზმში უმი სახით. გააკეთეთ სალათები  – გემრიელი, და რაც მთავარია სასარგებლო.

ჯერ კიდევ არსებობს ისეთი მშვენიერი პროდუქტი, როგორიცაა ვარდკაჭაჭა. ჩვეულებრივ გამოიყენება მცენარის ფოთლები და ფესვები, მაგრამ ახლა თქვენ შეგიძლიათ მარტივად შეიძინოთ ყავა ან ჩაი ვარდკაჭაჭით. ჯანჯაფილს შეუძლია დიდი წვლილი შეიტანოს ნაღვლის სეკრეციაში. ძირითადად ის გამოიყენება გახეხილი ფორმით, დაამატეთ კერძებს,  ჩაის ან ყავას.

არანაკლებ სასარგებლოა უმი ავოკადოს მოხმარება,  მიუხედავად იმისა, რომ პროდუქტი საკმარისად ცხიმია, მას აქვს სასარგებლო გავლენა ღვიძლზე და ხელს უწყობს ქოლესტერინის დონის შენარჩუნებას. კიდევ არსებობს ასეთი სასარგებლო მრავალწლიანი მცენარე – კურკუმა. იგი ძალიან პოპულარულია მაროკოში, აქვს მშუშხავი გემო. ასევე ამ მცენარით მე –13 საუკუნეში ჩინური მედიცინა წარმატებით მკურნალობდა კუჭის დაავადებებს.

ასევე შესანიშნავი ნარვლმდენი  ეფექტი აქვს სხვადასხვა ხილისა და ბოსტნეულის წვენებს: ყურძნის, ჭარხლის, მოცვის, შავი ბოლოკი და კომბოსტო.

სხვადასხვა მცენარეების და მცენარეული ნაკრების ნაყენი ხელს უწყობს ნაღვლის გადინებას და ნაღვლის სეკრეციას.  ასეთი მცენარეების სიაშია:  – ასკილი.  უკვდავა, კალენდულა,  ბაბუაწვერა, პიტნა და მრავალი სხვა.

ჭიქა წყალი, რომელშიც რამდენიმე კოვზი ლიმონის წვენი ან კოვზი ვაშლის ძმარია გაზავებული, ასევე ხელს უწყობს ორგანიზმში ნაღვლის სეკრეციის ფორმირებას, თუ ამ სითხეს ჭამამდე ნახ. საათით ადრე მიირთმევთ.

არტიშოკი. 60კაფს. / artichoke 60 capsules

ბაყაყურას დაფქვილი თესლები/ milk thistle seeds ground, 100 g

გარდა ყველა ამ  საშუალებისა, ნაღვლის ბუშტის ნორმალურ ფუნქციონირებას დღეში 1,5-2 ლიტრი წყალი სჭირდება. ორგანიზმში სითხის ნაკლებობის გამო, ნაღველი  შეიძლება გასქელდეს, მაგრამ უნდა გვახსოვდეს, რომ საუბარია წყლის შესახებ, არა ჩაიზე, წვენებზე, კეფირებზე და სხვა სითხეებზე.

ნაღვლის წარმოქმნა დამოკიდებულია დროზე. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, საკვები უკეთესად მოინელება დღის განმავლობაში, ხოლო საღამოს სხეული იწყებს ძილისთვის მზადებას, აჩერებს ნაღვლის გადინებას.

ამიტომ, თუ ღამით ცხიმიან კარტოფილს ჭამთ, შემწვარი ხორცით და მაიონეზით, მაშინ თქვენი სხეული დაიწყებს ნაღვლის მოთხოვნილებას და ნაღვლის ბუშტზე ზეწოლას, ასეთი მძიმე საკვების მოსანელებლად. ასეთ მოვლენებს თან ახლავს კოლიკა და ტკივილი

ამრიგად, შესაძლებელია, არამარტო საკვები, არამედ ასევე შეცვალეთ თქვენი ცხოვრების წესი. რეგულარული ვარჯიში, ძილი და დასვენება დადებით გავლენას ახდენს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მთლიან მუშაობაზე.

მუცელზე ცხიმის დაგროვების ძირითადი მიზეზები